[horizontal_news id="1" scroll_speed="0.10" category="breaking-news"]
ਲੇਖ

ਸਮਾਰਟ ਬਣਨਗੇ ਡਾਕੀਏ ਤੇ ਡਾਕਖਾਨੇ

ਡਾਕਘਰ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਗੁਲਦਸਤਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਤਰ੍ਹਾਂ-ਤਰ੍ਹਾਂ  ਦੇ ਫੁੱਲ ਖਿੜਦੇ ਹਨ  ਡਾਕਖ਼ਾਨੇ ਜਿੱਥੇ ਬੀਮਾ ਕਾਰਜ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਉਥੇ ਹੀ ਬੈਂਕਾਂ ਦੀ ਵਾਂਗ ਹੁਣ ਸਮਾਰਟ ਬਨਣ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਹਨ     ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਘੋਸ਼ਣਾ ਹੈ ਕਿ ਡਾਕਖ਼ਾਨੇ ਨੂੰ ਸਮਾਰਟ ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ ਇਸ ਲਈ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਹੁਣ 800 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੇ ਫ਼ੰਡ ਨਾਲ ਭਾਰਤੀ ਡਾਕ ਭੁਗਤਾਨ ਬੈਂਕ  ਦੇ ਗਠਨ ਦੀ ਤਜਵੀਜ਼ ਲਿਆਂਦੀ ਹੈ
ਧਿਆਨ ਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਦੇਸ਼ ‘ਚ 1.54 ਲੱਖ ਡਾਕਖ਼ਾਨੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ‘ਚ 1.34 ਲੱਖ ਡਾਕ ਘਰ ਪੇਂਡੂ ਖੇਤਰਾਂ ‘ਚ ਹਨ ਸਰਕਾਰ ਹੁਣ 650 ਬ੍ਰਾਂਚਾਂ ‘ਚ ਡਾਕ ਭੁਗਤਾਨ ਬੈਂਕ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ ਜੋ ਇੱਕ ਸਾਲ  ਦੇ ਅੰਦਰ ਕੰਮ ਕਰਨ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦੇਵੇਗਾ ਸਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਤਹਿਤ ਪੇਂਡੂ ਡਾਕਘਰਾਂ ‘ਚ ਸਾਰੇ ਪੇਂਡੂ ਡਾਕ ਸੇਵਕਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਚ 2017 ਤੱਕ ਹੱਥਚਾਲਤ ਸਮੱਗਰੀ ਵੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ ਇਸਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਆਜੀਵਨ ਬੀਮਾ ਯੋਜਨਾ ਤੇ ਸੰਤੋਸ਼ ਐਂਡੋਮੈਂਟ ਪਾਲਿਸੀ ਖਾਸੀ ਚਰਚਿਤ ਹੈ ਮੰਦੀ  ਦੇ ਇਸ ਦੌਰ ‘ਚ ਅੱਜ ਵੀ ਇੱਕ ਨਿਵੇਸ਼ ਦਾ ਅਜਿਹਾ ਖੇਤਰ ਹੈ ਜਿਸਨੇ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕਰ ਰੱਖਿਆ ਹੈ ਇਹ ਹੈ ਭਾਰਤੀ ਡਾਕ ਵਿਭਾਗ ਦੁਆਰਾ ਚਲਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਡਾਕ ਜੀਵਨ ਬੀਮਾ ਤੇ ਪੇਂਡੂ ਡਾਕ ਜੀਵਨ ਬੀਮਾ  ਡਾਕ ਜੀਵਨ ਬੀਮਾ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਖਾਸੀਅਤ ਹੈ ਇਸਦਾ ਪ੍ਰੀਮਿਅਮ ਜੀਵਨ ਬੀਮਾ ਤੇ ਹੋਰ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਤੋਂ ਘੱਟ ਹੋਣਾ   ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਾਲਿਸੀ ਦੇ ਬਦਲ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਇਹ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਤੇ ਆਮਦਨੀ ਮੁਤਾਬਕ ਯੋਜਨਾ ਚੁਣਨ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਵੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ
ਡਾਕ ਵਿਭਾਗ ਦੁਆਰਾ ਸੰਚਾਲਿਤ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਦੇਸ਼  ਦੇ ਦੂਰ – ਦੁਰਾਡੇ ਪਿੰਡਾਂ ਤੱਕ ਇਸ ਦਾ ਨੈੱਟਵਰਕ ਫੈਲਿਆ ਹੈ ਜੋ ਇਸਨੂੰ ਵਿਸ਼ਾਲ ਬਣਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਡਾਕ ਜੀਵਨ ਬੀਮਾ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਕਾਲ ‘ਚ ਡਾਕ ਵਿਭਾਗ ਦੁਆਰਾ 18 ਅਕਤੂਬਰ 1882 ‘ਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਤੇ ਇਹ ਵਿਭਾਗ  ਦੇ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਲਈ ਹੀ ਸੀ ਬਾਅਦ ‘ਚ ਇਸਦਾ ਦਾਇਰਾ ਵਧਦਾ ਗਿਆ ਤੇ ਇਹ ਕੇਂਦਰ ਤੇ ਰਾਜ ਸਰਕਾਰਾਂ  ਦੇ ਸਾਰੇ ਵਿਭਾਗਾਂ, ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਬੈਂਕਾਂ, ਜਨਤਕ ਅਦਾਰਿਆਂ ਤੇ ਸਥਾਨਕ ਸਰਕਾਰਾਂ ਦੇ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਲਈ ਉਪਲੱਬਧ ਹੋ ਗਿਆ   1995 ‘ਚ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਡਾਕ ਜੀਵਨ ਬੀਮਾ ਨੂੰ ਦੇਸ਼  ਦੇ ਸਾਰੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਲਈ ਖੋਲ੍ਹ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਪੇਂਡੂ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਵੱਖਰਾ ਪੇਂਡੂ ਡਾਕ ਜੀਵਨ ਬੀਮਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ
ਦੇਸ਼  ਦੇ ਜੀਵਨ ਬੀਮਾ ਕੰਮ-ਕਾਜ ‘ਚ ਕਰੀਬ 22 ਕੰਪਨੀਆਂ ਸਰਗਰਮ ਹਨ ਕਈ ਹੋਰ ਕੰਪਨੀਆਂ ਇਸ ‘ਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ‘ਚ ਹਨ ਹਰ ਕੰਪਨੀ  ਖਾਸ ਯੋਜਨਾਵਾਂ  ਨਾਲ ਬਾਜ਼ਾਰ ‘ਚ ਮੌਜੂਦ ਹੈ ਪਰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਜੀਵਨ ਬੀਮਾ ਪਾਲਿਸੀ ਡਾਕ ਜੀਵਨ ਬੀਮਾ ਯੋਜਨਾ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੀ
ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਕੇਂਦਰ ਜਾਂ ਰਾਜ ਸਰਕਾਰ  ਦੇ ਕਰਮਚਾਰੀ ਹੋ ਜਾਂ ਫਿਰ ਕਿਸੇ ਸਥਾਨਕ ਸਰਕਾਰਾਂ ਦੇ ਵੇਤਨਭੋਗੀ ਹੋ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਇਹ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਸਕੀਮ  ਹੈ ਇੱਥੇ ਹੀ ਨਹੀਂ,  ਸਰਕਾਰੀ ਏਡਿਡ ਸਕੂਲ-ਕਾਲਜਾਂ,  ਜਨਤਕ ਖੇਤਰ  ਦੇ ਬੈਂਕਾਂ ਤੇ ਪੀਐਸਯੂ ਦੇ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਲਈ ਵੀ ਇਹ ਸਕੀਮ ਜਬਰਦਸਤ ਹੈ
ਪੋਸਟਲ ਲਾਈਫ ਇੰਸ਼ੋਰੈਂਸ ਨੇ ਦੂਜੇ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲ ਜ਼ਿਆਦਾ ਬਿਹਤਰ ਰਿਟਰਨ ਦਿੱਤਾ ਅਜਿਹਾ 2003 ਤੋਂ ਪਾਲਿਸੀ ਦੀ ਮੈਚਿਉਰਿਟੀ  ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਇਸ ਵਿੱਚ ਬੀਮਾ ਪਾਲਿਸੀ ਲੈਣ ਵਾਲੇ  ਨੂੰ ਪਾਲਿਸੀ ਦੀ ਮਿਆਦ ਖਤਮ ਹੋਣ  ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬੀਮੇ ਦੀ ਰਾਸ਼ੀ ਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਸਾਲਾਨਾ ਬੋਨਸ ਵੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਇਸ ਤੋਂ ਉਲਟ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਜੀਵਨ ਬੀਮਾ ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਲੰਘੇ ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ ਐਂਡੋਮੈਂਟ ਪਾਲਿਸੀ ‘ਤੇ ਤਿੰਨ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਅਠੱਤੀ ਰੁਪਏ ਤੱਕ ਦਾ ਔਸਤ ਬੋਨਸ ਐਲਾਨਿਆ ਹੈ
ਐਲਆਈਸੀ ਦੀ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਹੋਰ ਪਾਲਿਸੀ ਐਂਡੋਮੈਂਟ ਇੰਸ਼ੋਰੈਂਸ ਪਲਾਨ ਲਈ ਮਾਸਿਕ ਪ੍ਰੀਮਿਅਮ ਚਾਰ ਸੌ ਬਿਆਲੀ ਰੁਪਏ ਹੋਵੇਗਾ  ਵੀਹ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਮਿਚਿਉਰਿਟੀ  ਵੇਲੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਹਜ਼ਾਰ ਰੁਪਏ  ਦੇ ਨਿਵੇਸ਼ ‘ਤੇ ਸੱਤਰ ਰੁਪਏ ਦੀ ਮੌਜੂਦਾ ਬੋਨਸ ਦਰ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਦੋ ਲੱਖ ਚਾਲੀ ਹਜ਼ਾਰ ਰੁਪਏ ਦੇ ਨਿਵੇਸ਼ ‘ਤੇ ਸੱਤਰ ਰੁਪਏ ਦੀ ਮੌਜੂਦਾ ਬੋਨਸ ਦਰ  ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਦੋ ਲੱਖ ਚਾਲੀ ਹਜਾਰ ਰੁਪਏ ਦੀ ਆਮਦਨੀ ਹੋਵੇਗੀ ਐਲਆਈਸੀ ਇੰਸ਼ੋਰੈਂਸ ਪਾਲਿਸੀ  ਦੇ ਮਾਮਲੇ ‘ਚ ਮੌਜੂਦਾ ਬੋਨਸ ਦਰਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਣ ਵਾਲਾ ਪੈਸਾ ਦੋ ਲੱਖ 40 ਹਜ਼ਾਰ ਰੁਪਏ ਹੋਵੇਗਾ ਰਿਵਰਜਨਰੀ ਬੋਨਸ ਇੱਕ ਹਜਾਰ ਰੁਪਏ ਦੀ ਬੀਮਤ ਰਾਸ਼ੀ ‘ਤੇ 42 ਰੁਪਏ ਹੋਵੇਗਾ ,  ਜਦੋਂ ਕਿ ਟਰਮਿਨਲ ਬੋਨਸ ਹਜਾਰ ਰੁਪਏ ‘ਤੇ ਦੋ ਸੌ ਰੁਪਏ ਹੋਵੇਗਾ ਹਰ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਵੇਖੀਏ ਤਾਂ ਐਲਆਈਸੀ ਦੀ ਸਕੀਮ ‘ਚ ਸ਼ੁੱਧ ਆਮਦਨੀ 98 ਹਜਾਰ ਰੁਪਏ  ਦੇ ਕਾਫ਼ੀ ਘੱਟ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਹੋਵੇਗੀ   ਅਗਲਾ ਸਾਫ਼ ਜਿਹਾ ਸਵਾਲ ਟੈਕਸ  ਦੇ ਮੋਰਚੇ ‘ਤੇ ਮਿਲਣ ਵਾਲੀ ਰਾਹਤ ਨਾਲ  ਜੁੜਿਆ ਹੈ ਪੀਐਲਆਈ ‘ਚ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਨੂੰ ਉਹ ਸਾਰੇ ਟੈਕਸ ਬੇਨਿਫਿਟ ਮਿਲਦੇ ਹਨ
ਮੌਜੂਦਾ ਸਮੇਂ ਡਾਕ ਜੀਵਨ ਬੀਮਾ ਦੀਆਂ ਛੇ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਸੰਤੋਸ਼ (ਐਂਡੋਮੈਂਟ ਇੰਸ਼ੋਰੈਂਸ) ,  ਸੁਰੱਖਿਆ ( ਜੀਵਨ ਬੀਮਾ )  ,  ਸਹੂਲਤ  ( ਕੰਵਰਟਿਬਲ ਹੋਲ ਲਾਇਫ ਇੰਸ਼ੋਰੈਂਸ )  ,  ਸੁਖਕਾਰੀ ( ਐਟਿਸਿਪੇਟਿਡ ਐਂਡੋਮੈਂਟ ਇੰਸ਼ੋਰੈਂਸ)  ,  ਜੋੜਾ ਸੁਰੱਖਿਆ  ( ਜੁਆਇੰਟ ਐਡੋਮੈਂਟ ) ਤੇ ਚਿਲਡਰਨ ਪਾਲਿਸੀ ਨਾਂਅ ਨਾਲ ਚੱਲ ਰਹੀਆਂ ਹਨ   ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੇਂਡੂ ਡਾਕ ਜੀਵਨ ਦੀਆਂ ਮੱਖ ਪਾਲਿਸੀਆਂ  ਦੇ ਨਾਂਅ ਗ੍ਰਾਮ ਸੰਤੋ,  ਗ੍ਰਾਮ ਸੁਰੱਖਿਆ ,  ਗ੍ਰਾਮ ਸਹੂਲਤ ,  ਗ੍ਰਾਮ ਸੁਮੰਗਲਮ ,  ਗ੍ਰਾਮ ਪ੍ਰਿਆ ਤੇ ਚਿਲਡਰਨ ਪਾਲਿਸੀ ਹੈ
ਸੰਤੋਸ਼ ਇੱਕ ਐਂਡੋਮੈਂਟ ਪਾਲਿਸੀ ਹੈ 19 ਤੋਂ 55 ਸਾਲ ਤੱਕ ਦਾ ਕੋਈ ਵੀ ਵਿਅਕਤੀ ਇਸਨੂੰ ਲੈ ਸਕਦਾ ਹੈ ਪਾਲਿਸੀ ਦੀ  ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਰਾਸ਼ੀ ਦਸ ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਤੱਕ ਹੈ ਪਾਲਿਸੀ ਲੈਣ ਦੀ ਤਾਰੀਖ ਤੋਂ ਹੀ ਰਿਸਕ ਕਵਰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ  ਹਰ ਪੰਜ ਸਾਲ ‘ਚ ਮਨੀ ਬੈਕ ਦੀ ਰਕਮ ਮਿਲਦੀ ਹੈ 36 ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੱਕ ਪ੍ਰੀਮਿਅਮ ਦੇਣ  ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਾਲਿਸੀ ‘ਤੇ ਲੋਨ ਵੀ ਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜੋੜਾ ਸੁਰੱਖਿਆ ਯੋਜਨਾ  ਦੋਹਰੀ ਬੀਮਾ ਯੋਜਨਾ ਹੈ ਜੋ ਬੀਮਾ ਧਾਰਕ ਤੇ ਉਸ ਵੱਲੋਂ ਨਾਮਿਤ ਮੁਨਾਫ਼ਾ ਲੈਣ ਵਾਲਾ, ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਬੀਮੇ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ ਇਹ ਪੰਜ ਸਾਲ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਵੀਹ ਸਾਲ ਤੱਕ ਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ
ਸਭ ਤੋਂ ਬਿਹਤਰ ਬੀਮਾ ਡਾਕ  ਜੀਵਨ ਬੀਮਾ ਨੂੰ ਇਸ ਲਈ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਹੋਰ ਜੀਵਨ ਬੀਮਾ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਇਸਦਾ ਪ੍ਰੀਮਿਅਮ ਕਾਫ਼ੀ ਘੱਟ ਹੈ ਪਰ ਰਿਟਰਨ ਚੰਗਾ ਹੈ ਜੇਕਰ ਕੋਈ 30 ਸਾਲ ਦਾ ਕਰਮਚਾਰੀ ਪੋਸਟਲ ਲਾਈਫ ਇੰਸ਼ੋਰੈਂਸ ਦੀ ਸੰਤੋਸ਼ ਐਂਡੋਮੈਂਟ ਪਾਲਿਸੀ 20 ਸਾਲ ਲਈ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸਦਾ ਮਾਸਿਕ ਪ੍ਰੀਮਿਅਮ ਚਾਰ ਸੌ ਰੁਪਏ ਹੋਵੇਗਾ ਤੇ ਉਸਨੂੰ ਮਿਚਿਉਰਿਟੀ ‘ਤੇ ਪੀਐਲਆਈ  ਦੇ ਮੌਜੂਦਾ ਬੋਨਸ ਦਰ ਪ੍ਰਤੀ ਇੱਕ ਹਜਾਰ ਰੁਪਏ ਬਰਾਬਰ ਇੰਸ਼ੋਰਡ ‘ਤੇ 70 ਰੁਪਏ  ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਦੋ ਲੱਖ 40 ਹਜਾਰ ਰੁਪਏ ਮਿਲਣਗੇ

ਮਾਨਵੇਂਦਰ ਕੁਮਾਰ

ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਖਬਰਾਂ

To Top